Het Kruidenpakhuis

Een handreiking aan mensen die last hebben van stress.

Stress is een natuurlijk verschijnsel in benarde situaties. Je lichaam reageert daarop met allerlei onbewuste acties. Zo gaat bijvoorbeeld je bloeddruk omhoog, je klieren maken adrenaline en andere hormonen aan waardoor je in staat bent snel, sterk en oplettend te reageren. Je hersenen en spieren krijgen extra bloed. Allemaal als doel efficiënt te kunnen vechten of vluchten.

Als het gevaar geweken is, ontspant je lichaam zich en voel je pas goed hoeveel energie het van je gevraagd heeft. Je hebt behoefte aan slaap, rust, ontspanning.

In onze tijd hoeven we niet meer te vluchten of te vechten voor vijandige stammen of roofdieren. De stressreactie is gebleven en wordt nu opgeroepen door andere zaken, zoals moeilijk werk, zorgen, je staande houden in een jachtige wereld, etc. Meestal kunnen we dat wel aan en volgt op een stresserende situatie een periode van ontspanning, zodat lichaam en geest weer in evenwicht zijn.

Helaas kan het ook voorkomen dat er iets gebeurt wat zoveel stress oproept, dat er van ontspanning geen sprake kan zijn.

Het verlies van een dierbare, chronische geldzorgen, een verhuizing of scheiding, een te hoge werkdruk.

Je komt in een negatieve spiraal terecht: je voelt je moe en alles is je teveel. Je slaapt slecht, waardoor je nog vermoeider wordt. Je prestaties gaan achteruit, waardoor je nog meer gespannen raakt. Je krijgt allerlei lichamelijke klachten, die je leven nog moeilijker maken en uiteindelijk zie het niet meer zitten.

Ben je in een dergelijke situatie beland, dan is het zaak die negatieve spiraal om te draaien. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan.

Slaappillen en antidepressiva bestrijden alleen symptomen en lossen de onderliggende stress niet op. Sterker nog, wanneer je ze langdurig gebruikt, raak je van de regen in de drup.

Maar wat dan wel?

In deze handreiking beschrijf ik er – uit vele- vijf, die je kunt gebruiken. Ze versterken je immuunsysteem, zorgen voor een betere doorbloeding van je lichaam, brengen je tot rust en bestrijden allerlei klachten van nerveuze oorsprong. Krachtige bondgenoten dus om het evenwicht weer terug te krijgen.

Margriet van Stratum, herboriste

St. Janskruid is een krachtige bondgenoot in het bestrijden van stress. In de etherische olie van het kruid vind je stoffen als hyperforine en hypercine, die beide verantwoordelijk zijn voor de kalmerende en antidepressieve werking van het kruid.

Je herkent St. Janskruid aan zijn goudgele bloemen, die rond 24 juni verschijnen en tot september bloeien. Wanneer je de bloemen tussen je vingers kneust, verkleuren ze rood.

De groene blaadjes van St. Janskruid lijken geperforeerd wanneer je ze tegen het licht houdt. Het zijn echter geen gaatjes, maar kliertjes met daarin etherische olie en hars.

Van vers gesneden, bloeiend St. Janskruid kun je thee zetten.

Je snippert een handvol blad en bloemen fijn en overgiet het mengsel met een halve liter kokend water. Laat het geheel een kwartiertje trekken en na het zeven is de thee klaar. Je kunt hierbij ook wat kamille en lindebloesem doen, wat de smaak ten goede komt. Een kuur van twee tot drie weken met elke dag drie kopjes thee is effectief.

Een andere remedie is een uittreksel van vers, bloeiend St. Janskruid, citroenmelisse en salie in goede brandewijn of rum, eventueel aangezoet met wat honing.

Je neemt daarvoor gelijke delen gesnipperd St. Janskruid, salie en citroenmelisse tot je een handvol kruiden hebt. Doe het mengsel in een afsluitbare glazen pot en overgiet het mengsel met een liter rum of brandewijn. Laat de kruiden twee weken trekken op een zonnige plek, daarna zeven, goed uitdrukken en overgieten in een brandschone fles. Je neemt daarvan ’s avonds voor het slapengaan een klein borrelglaasje.

St. Janskruid heeft ook een prikkelende werking op de klieren van het spijsverteringskanaal en vooral lever en galblaas varen er wel bij. Verder versterkt het kruid de bloedsomloop en heeft het een gunstige invloed op de algemene toestand bij herstellende zieken en bij bloedarmoede.

Als er geen vers St. Janskruid voorhanden is, kun je het kruid zelf drogen of gedroogd kopen in een reformwinkel. Voor de bereiding van je remedies neem je dan een derde van de aangegeven hoeveelheid.

Ook zijn er allerlei kant en klare preparaten in de handel die je kunt gebruiken. Deze middelen hebben een hoge concentratie werkzame stof, dus volg de gebruiksaanwijzing.

St. Janskruid maakt extra gevoelig voor zonlicht. Je kunt er een allergische huidreactie van krijgen. Wanneer je het kruid gebruikt, mijd dan zonnebaden en het gebruik van zonnebanken.

Overleg in dergelijke gevallen eerst met je huisarts.

(Hard)druggebruikers moeten eveneens St. Janskruid laten staan.

Verder zijn er geen, ook niet bij langdurig gebruik, bijwerkingen te vrezen.

Meidoorn heeft niet alleen een heilzame werking op hart- en bloedvaten, maar is ook effectief bij de bestrijding van slaapstoornissen en angstaanvallen.

De werking is vooral te danken aan een samenspel van flavonoïden ( waaronder rutine), choline (een bouwstof uit het vitamine B-complex), triperteenzuren en etherische olie.

Meestal kom je meidoorn als vrijwel ondoordringbare haag tegen. Soms ook aalleenstaande boom of heester. Van half mei tot eind juni is de struik getooid met roomwitte bloesems. De bladeren zijn gelobd en aan de top enigszins gekarteld. De bovenzijde van het blad is donkergroen en aan de onderkant lichtgroen tot blauwachtig groen.

In het najaar verschijnen de rode bessen.

Meidoorn is een versterkend middel voor hart en bloedvaten. Naast gezonde voeding en voldoende beweging is een kuur van meidoornthee een goed middel om hart en bloedvaten in goede conditie te houden.

Meidoorn verhoogt de hartprestatie, normaliseert de bloeddruk en vermindert ritmestoornissen van het hart, die het gevolg zijn van stress.

Meidoorn heeft ook een kalmerende werking, die een positief effect heeft op het slaapgedrag.

Remedies van meidoorn werken langzaam maar zeker en je zult het dus langere tijd moeten gebruiken voor je de heilzame effecten ervan gewaar wordt. Een kuur van zes weken wordt aanbevolen.

Thee van meidoorn kun je zelf maken door een handvol gave bloesem en/of gekneusde bessen te overgieten met een halve liter kokend water. Een kwartiertje laten trekken en dan afzeven. Drie maal daags een kopje is voldoende.

Je kunt meidoornbloesem en/of gekneusde bessen ook laten trekken in brandwijn of rum. Ook dan neem je een handvol kruid, dat je in een afsluitbare glazen pot doet. Ongeveer twee weken laten trekken en dan zeven. Het aftreksel overgieten in een brandschone, afsluitbare fles. Hiervan neem je voor het slapen gaan een klein borrelglaasje.

Je kunt meidoornbloesem en bessen zelf plukken. Neem alleen de gave roomwitte bloesem en rode bessen. Je moet er wel op letten dat de meidoorn niet langs een weg staat waar veel auto’s komen of aan de rand van een veld, waarop men bestrijdingsmiddelen heeft gespoten.

In de handel is ook meidoornthee te koop en ook het gedroogde kruid kun je in een reformwinkel kopen. Voor de bereiding van je remedies neem je dan een derde van de aangegeven hoeveelheid.

Ook zijn er allerlei kant en klare preparaten in de handel. Voor gebruik daarvan verwijs ik naar de gebruiksaanwijzing.

Bij normaal gebruik zijn geen bijwerkingen te vrezen.

Lavendel wordt sinds jaar en dag gebruikt ter kalmering van overspannen zenuwen en verzacht hoofdpijn, die het gevolg is van spanningen.

Lavendel is een winterharde, groenblijvende struik die wel een meter hoog kan worden. In onze streken, met zijn weerbarstig klimaat, blijft hij meestal een stuk kleiner. Er zijn heel veel soorten lavendel, die ook als sierplant populair is.

De Lavendula officinalis heeft de meeste werkzame stoffen. Hij is ook bekend onder de naam Lavendula angustifolia.

Deze plant heeft spitse, grijsgroene blaadjes die een beetje vettig aanvoelen. Vanaf april verschijnen dkale bloemstengels met aan de top daarvan kleine lila bloempjes, die in een trosje bij elkaar staan.

Ze verspreiden een heerlijke geur, veroorzaakt door de rijkelijk aanwezige etherische olie. Het is juist deze olie die de rustgevende eigenschappen bezit.

Etherische lavendelolie kun je het beste kopen bij een reformwinkel. Kies voor echt zuivere olie, want er zijn veel producten op de markt die slechts gericht zijn op de verspreiding van de geur.

Zij hebben meestal maar een gering percentage etherische olie en zijn voor ons doel ongeschikt.

Verder kun je de bloemen oogsten vlak voor de bloei. Deze gebruik je vers of je hangt ze te drogen op een schaduwrijke, warme plek. In het laatste geval laat je een stuk steel er aan zitten, zodat je ze in bundeltjes kunt ophangen.

Ben je onrustig, dan doet een warm bad met daarin een aftreksel van lavendelbloemen wonderen.

Daarvoor neem je een handvol bloemen (of een derde hoeveelheid gedroogde bloemen) en zet die op het vuur met een halve liter koud water. Laat het mengsel gedurende vijf minuten tegen de kook aan staan. Haal dan de pan van het vuur en laat het aftreksel een kwartier staan en zeef het daarna af.

In plaats van een dergelijk aftreksel kun je ook een paar druppels etherische olie in het badwater doen.

Bij nerveuze hoofdpijn helpt het om enkele druppels olie op de slapen in te masseren.

Een geurkussentje van Lavendel op het hoofdkussen helpt tegen slapeloosheid.

Je maakt dit van bloemen die net gedroogd zijn, zo blijft de geur het langst aanwezig.

Salie heeft veelzijdige eigenschappen en wordt dan ook zeer gewaardeerd in de huisapotheek. In geval van stress en vooral het rusteloze gevoel dat daarbij kan optreden is salie een zeer bruikbaar kruid.

Bepaalde stoffen in de etherische olie zijn daar verantwoordelijk voor omdat zij een kalmerende en ontspannende werking hebben.

Salie wordt vaak aangeplant als sierheestertje en is in allerlei variëteiten te koop. Voor ons doel is de Salvia officinalis het meest geschikt.

Het is een winterhard en groenblijvend struikje met grijsgroene blaadjes en paarse bloempjes, die vanaf de vroege zomer bloeien.

Vooral de bladeren verspreiden een typische, kamferachtige geur.

Dat komt door de etherische olie, die in kliertjes aan de onderkant van het blad zit.

Salieblad kun je het hele jaar oogsten, maar de beste periode is wanneer de plant gaat bloeien. Dan is de concentratie werkzame stof het hoogst.

Je kunt dan het blad drogen door enkele takjes bijeen te binden en op een warme, schaduwrijke plek te drogen hangen.

In een reformwinkel is ook gedroogde salie te koop en allerlei andere preparaten. Volg voor gebruik daarvan de gebruiksaanwijzing.

Een kop saliethee helpt om rustiger te worden.

Daarvoor neem je een handvol vers kruid ( of een dessertlepel gedroogd kruid) dat je overgiet met een halve liter kokend water. Tien minuten laten trekken, zeven en je thee is klaar. Je kunt de thee eventueel zoeten met honing.

Ook een kop saliemelk is effectief vlak voor het slapen gaan. Je valt sneller en meer ontspannen in slaap.

Daarvoor maak je een aftreksel door een flinke hand verse kruiden (of een dessertlepel gedroogd kruid) te overgieten met een halve liter koude melk. Dit laat je tegen de kook aan gedurende 5 minuten op het vuur staan. Let op dat de melk niet gaat koken en roer regelmatig om geen aanzetsel te krijgen.

Neem dan de pan van het vuur en laat het mengsel met een deksel op de pan twintig minuten staan. Daarna zeven en je saliemelk is klaar. Het overschot kun je nog een dag in de koelkast bewaren.

De etherische olie van Salie bevat het giftige thujon, maar je moet al heel veel salie eten, wil het een gevaar voor de gezondheid opleveren. Bij normaal gebruik zijn er geen bijwerkingen te vrezen.

Wanneer je last hebt van stress is een gezonde levenswijze heel belangrijk. Zoals voldoende beweging, gezond eten en voldoende rust. Knoflook ondersteunt je lichamelijke welbevinden door zijn heilzame werking op hart en bloedvaten en de spijsvertering.

Knoflook is familie van de ui maar ziet er wel heel anders uit. De bol wordt gevormd door kleine bijbolletjes, de zg. teentjes, die elk apart verpakt zijn in een dun vliesje.

De tenen worden bij elkaar gehouden door een groter vlies.

Knoflook ondersteunt het vermogen van lichaamscellen zich te ontdoen van giftige stoffen. Het kruid is buitengewoon reinigend, stimuleert de stofwisseling en heeft een gunstige werking op de darmflora.

Bovendien verhoogt knoflook de natuurlijke weerstand wat weer een goede invloed heeft op de conditie.

Een andere kwaliteit van knoflook is de gunstige werking er van op de bloedsomloop door zijn vaatverwijdende en ontspannende eigenschappen. Daardoor wordt de bloeddruk gereguleerd en voorkomt het aderverkalking. Bovendien wordt zo het lichaam beter van bloed voorzien.

Regelmatig knoflook eten is eigenlijk het beste middel om in goede conditie te blijven en de eigen weerstand op peil te houden. Dat hoeft niet veel te zijn, geroosterd brood, ingesmeerd met een teentje knoflook is voldoende.

Vind je knoflook lekker, dan staat niets je in de weg er meer van te eten.

Wanneer iemand knoflook gegeten heeft, ruik je dat direct aan diens adem. Voor veel mensen is dat een reden om knoflook maar te laten staan, maar dat is niet nodig.

Een glas melk na de maaltijd in combinatie met het kauwen van peterselie neutraliseert de penetrante geur.

Sommige mensen zijn allergisch voor knoflook en kunnen het kruid niet verdragen.

Lijders aan ontsteking van het maagslijmvlies moeten knoflook laten staan.

Mensen die bloedverdunnende medicijnen gebruiken kunnen knoflook slechts spaarzaam eten.

Verder zijn er, op de ademlucht na, geen bijwerkingen.

Zo zijn we aan het einde gekomen van deze handreiking. Verre van volledig, heb ik je iets mee willen geven in je strijd stress de baas te worden. Ik hoop dat je er mee uit de voeten kunt.

Wilt je meer weten over deze en andere kruiden, dan verwijs ik je graag naar de website www.touchworld.nl en naar onze nieuwsbrief.

Ik wens je een gezond, ontspannen leven toe!

Margriet van Stratum

Kruidenremedies zijn geen tovermiddelen, maar ondersteunen lichaam en geest in het hervinden van een gezond evenwicht. Dat is immers onze natuurlijke staat van zijn.

Soms echter is de aanslag op lichaam en geest te groot en gaan klachten niet over. Ga dan naar een vertrouwde huisarts en kies samen met hem of haar de beste remedie.

Gebruik je al medicijnen? Overleg dan altijd met je huisarts voor je een kruidenkuur begint.

De auteursrechten van dit e-book zijn eigendom van Stichting Twinkle-U, Aardenburg, Kopieëren en verspreiden is alleen toegestaan mits u de bron, www. touchworld.nl vermeldt, de volledige inhoud ongewijzigd laat en het niet gebruikt voor enig commercieel doel.

Ofschoon de informatie in dit overzicht met uiterste zorg is samengesteld, kunnen aan de inhoud op geen enkele manier rechten ontleend worden.